Các Giáo
Hội cũng như tài sản của giáo hội đều bị nhà cầm quyền kiểm soát qua
Mặt Trận Tổ Quốc, một tổ chức ngoại vi của đảng Cộng VN. Kinh Thánh,
sách kinh, giáo lý, ngay cả thông tin nội bộ đều bị kiểm duyệt. Các buổi
lễ tôn giáo bị theo dõi. Muốn đi tu phải có phép của chính quyền.
Vatican muốn bổ nhiệm các chức sắc trong hàng giáo phẩm như giám mục,
tổng giám mục và hồng y phải được sự đồng ý của nhà cầm quyền Việt Nam.
Bộ Công
An Nhân Dân có 2 tổng cục A16 - A (Bắc) và A16 - B (Nam) và mỗi tỉnh,
thành lại có phòng PA16, để kiểm soát và sách nhiễu các tín hữu bị nghi
ngờ.
Thủ đoạn gian manh của cộng sản nằm ở chỗ:
- Tôn giáo chỉ được coi là hợp pháp nếu có đăng ký và chịu sự kiểm soát.
- Luật lệ luôn có các điều khoản mập mờ, có thể giải thích tùy tiện.
- Áp dụng chiến thuật "nới lỏng với tín đồ nhưng kiểm soát gắt gao các vị lãnh đạo tinh thần".
- Lời
nói và việc làm không đi đôi với nhau. Chính quyền địa phương thường
không theo chỉ dẫn của chính quyền trung ương. Làm sao chúng ta có thể
hiểu được chuyện này?
Chế độ cộng sản vận hành bằng hai cơ phận ở mọi cấp: Nhà nước nhận chỉ thị từ Đảng bộ
dưới sự điều khiển trực tiếp của Bộ chính trị. Một viên chức nhà nước
ra lệnh bằng văn thư trông có vẻ đàng hoàng , hợp lý và hợp pháp; nhưng
một khẩu lệnh (hay mấy chữ đặc biệt) từ bộ chính trị qua hệ thống chính
ủy điều khiển chính quyền bù nhìn làm điều này hay không làm việc kia,
như bỏ qua hoặc trì hoãn việc xét xử các thuộc cấp đã hãm hại các tín
hữu không theo những chỉ thị của chính quyền đi ngược lại tín ngữơng của
họ. Tín hữu cảm thấy bị cô đơn, ngay cả bất an đối với tôn giáo của
mình khi có quan điểm khác với đường lối của Đảng.
***
Các
Giáo hội độc lập, gồm cả Phật Giáo Thống Nhất, Hòa Hảo, Cao Đài và Tin
Lành tại gia đều bị coi là ngoài vòng luật pháp. Tất cả chỉ mong được tự
do thuần túy hành đạo, không bị pha trộn với chủ nghĩa Mác-xít qua cái
gọi là “Mặt Trận Tổ Quốc”. Các nhà lãnh đạo cộng sản không hề làm gì để
bình thường hóa tình trạng ngoài việc đàn áp.
Về Phật giáo:
-
Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất đã tồn tại ở Nam Việt Nam từ năm
1964, trong khi không có một Giáo Hội như vậy tại miền Bắc.
Sau
ngày 30 tháng 4, 1975 Bộ chính trị vội vàng tạo ra Giáo Hội Phật Giáo
Việt Nam, không hề được bầu ra dù bởi những tín đồ thực sự, nhằm mục
đích sát nhập Giáo Hội Phật giáo Thống Nhất, một tổ chức có sẵn thực sự
đại diện hàng triệu tín đồ. Kết quả là Bộ chính trị đã thất bại: Năm
1981, Viện Trưởng Hóa Đạo của Giáo Hội Thống Nhất thời bấy giờ là Thích
Trí Thủ đã từ chức, để Phó Viện Trưởng Thích Quảng Độ lên thay. Hòa
Thượng Thích Quảng Độ không hề khuất phục trước mưu đồ của cộng sản và
can đảm kiên trì chống lại.
Hà
Nội nên nhận ra rằng sự sụp đổ của Liên Xô và phá sản của chủ nghĩa
Mác-xít đã làm họ mất thế thượng phong đối với các tôn giáo. Bởi đó, Hà
Nội nên thừa nhận tính hợp pháp của Giáo Hội Phật Giáo Thống Nhất và đối
thoại với Hòa Thượng Thích Quảng Độ.
- Cho
đến nay, Các Hòa Thượng Thích Quảng Độ, Thích Viên Hỷ, Thích Viên Định
(Thanh Minh Thiền Viện, Phú Nhuận, Sàigòn), Thích Không Tánh (Chùa Liên
Trì, Quận 2, Sàigòn) đang bị canh gác.
-
Thượng Tọa Thích Thiện Minh (Chùa Vĩnh Bình, Bặc Liêu), Thích Nhật Ban
(Chùa Ba La Mat, Long Thành – Đồng Nai), Thích Chân Tâm (Chùa Tây Huệ,
Núi Sam), Thích Trí Khải (Lâm Đồng), Thích Man Thien (Hải Phòng), là các
nhà sư “vô chùa”, vì chùa của các vị này đều bị tịch biên hay phá hủy.
- Tại
vùng đồng bằng sông Cửu Long, dân tộc Khmer Krom có 500 ngôi chùa và
20.000 nhà sư . Họ không muốn Giáo Hội của họ đặt dưới sự kiểm soát của
Mặt Trận Tổ Quốc. Năm nhà sư bị tù tại tỉnh Sóc Trang sau khi phản đối
ôn hòa vào ngày 2 tháng 3, 2007 kêu gọi có thêm tự do tôn giáo, và phản
đối nhà cầm quyền bắt phải học tiếng Việt.
Nhà sư Tim Sakhorn được thả ngày 28 tháng 6, 2008, nhưng không được phép trở về Cambodia, mặc dầu ông có quốc tịch Cambodia.
Về Công giáo
Vatican
và Hà Nội không có liện hệ ngoại giao. Cuộc đối thoại song phương chưa
đem lại kết quả cụ thể. Rất nhiều linh mục và giáo dân bất mãn chế độ
cộng sản.
Tấm
hình cha Nguyễn Văn Lý bị bịt miệng trước tòa đã tóm lược đầy đủ chính
sách đàn áp về chính trị và tôn giáo tại Việt Nam. Ông đã bị bắt lần
chót từ tháng 2, 2007 và còn bị giam tới nay.
Vào
tháng 8, 2008 một cuộc tranh chấp về hai miếng đất tại Tòa Khâm Sứ cũ
Hà Nội và giáo xứ Thái Hà đã xẩy ra giữa Công Giáo và chính quyền. Chính
quyền không chịu trả lại đất, đã sử dụng quyền lực của mình đơn phương
biến hai mảnh đất còn trong vòng tranh chấp thành công viên. Chính quyền
sau đó còn phát động chiến dịch truyền thông tố cáo Tổng giám mục Ngô
Quang Kiệt. Chống đối còn tiếp tục.
Luật sư Lê Trần Luật lãnh trách nhiệm bào chữa cho giáo dân Thái Hà đã bị bắt và cấm hành nghề.
Các
linh mục khác như Phan Văn Lợi, Nguyễn Hữu Giải, Chân Tín đều trong
tình trạng chẳng khác gì bị quản thúc tại gia, liên tục bị quấy nhiễu và
đe dọa.
Về đạo Tin Lành và người Thượng
Mục
sư Nguyễn Công Chính và phu nhân đã bị tấn công tàn bạo nhiều lần vào
các năm 2007 và 2008 tại Gia Lai. Hai Luật sư Tin Lành là Nguyễn Văn Đài
và Lê Thị Công Nhân đang trong tù vì vận động nhân quyền.
250
người Thượng đã bị tù sau các cuộc nổi dậy vào các năm 2001 và 2004
chống lại đàn áp tôn giáo và mất đất, nhiều người vẫn còn trong tù.
Nhiều người Thượng tiếp tục chạy qua Cambodia và Thái Lan tìm kiếm sự
bảo vệ của Cao Ủy Tị Nạn Liên Hiệp Quốc.
Nhà
cầm quyền tiếp tục đánh đập và bắt giữ người Thượng vì họ không chịu
gia nhập giáo hội do nhà nước kiểm soát, hoặc phản đối việc chếm dụng
đất đai, nhất là việc khai thác quặng bauxite ổ Trung Nguyên, hoặc ngay
cả việc giao thiệp với thân nhân hay các nhóm ở hải ngoại.
Vào
tháng 4, 2008, công an bắt Y Ben Hdokin tại tỉnh Dak Lak sau khi những
người khác chạy qua Cambodia. Ba ngày sau, ông chết trong khi bị giam
giữ. Công an nói ông tự tử.
Về Cao Đài và Hòa Hảo:
Nhiều
đạo hữu Cao Đài và Hòa Hảo đã bị xách nhiễu, đe dọa, bắt giữ hay bị cầm
tù khi họ tổ chức những buổi học tập thể để tìm hiểu về tôn giáo hay
mừng đản sinh Đức Thầy Huỳnh Phú Sổ
Trong
hai năm qua, các Đại diện của Hòa Hảo như quý ông Nguyễn Văn Cội,
Nguyễn Văn Lía và Lê Minh Triết đã nhiều lần tố cáo việc bách hại và cầm
tù những tín đồ thuần thành của Hòa Hảo với đầy đủ tên các nạn nhân.
Người đứng đầu nhóm là ông Lê Quang Liêm bị quản thúc tại gia.
Một
nhà lãnh đạo nổi tiếng khác của Hòa Hảo là cụ Trần Hữu Duyên đã 93 tuổi
bị 10 năm tù và nhà cửa bị tịch biên. Khi ra tù, cụ trở thành người vô
gia cư.
Nhiều
đạo hữu người Việt đã kỳ vọng một vài tiến bộ về tự do tôn giáo khi
Việt Nam được chấp nhận cho gia nhập WTO vào tháng Giêng năm 2007. Thật
ra, chứng cớ cho thấy tình trạng đã tồi tệ hơn, tệ hơn nhiều.
***
Kết luận
Chúng
tôi tin rằng tất cả mọi người sinh ra đều có phẩm giá và những người có
quan điểm khác nhau đều có thể thực thi niềm tin của mình trong khi
chung sống an bình và hòa hợp. Tự do không phải là thứ chính quyền ban
phát, mà là quyền của mọi người, nam nữ và trẻ em, có ngay từ khi sinh
ra.
Người
dân Việt Nam có khát vọng tự do tín ngưỡng giống như mọi người trên thế
giới. Chúng tôi đang làm tất cả mọi sự một cách ôn hòa để lấy lại nó.
Trở ngại là Hà Nội không thừa nhận tự do tín ngưỡng. Hà Nội khoe rằng họ
đã có 13.000 luật lệ nhưng đáng tiếc là không có cai trị theo luật pháp
tại Việt Nam. Thật ra, họ cai trị theo luật rừng, hay là luật mafia.
Các
tín hữu của chúng tôi muốn một sự phân biệt rõ ràng giữa tôn giáo và
chính quyền, nhất là trong tình trạng độc đảng như Việt Nam. Không thể
để chính quyền can thiệp vào nội bộ tổ chức của giáo hội và hoạt động
hòa bình của tôn giáo. Bộ chính trị đảng Cộng sản nên bãi bỏ mọi luật lệ
và quy tắc địa phương nhằm giới hạn hay đàn áp tự do tín ngưỡng của dân
chúng. Họ cũng nên bỏ chế độ hiện hữu bắt các nhóm tôn giáo phải được
chính thức chấp thuận trước và thay vào đó bằng chế độ đăng ký minh bạch
và nghiêm túc.
Việt
Nam mới được kiểm điểm theo quy chế Kiểm điểm Toàn diện Định kỳ (UPR)
của Hội đồng Nhân quyền LHQ vào ngày 8 tháng 5, 2009. Báo cáo của Việt
Nam không hề đả động một chữ nào tới Bộ chính trị đảng Cộng sản VN là bộ
phận trách nhiệm về tất cả mọi sự tệ hại.
Việt
Nam thừa nhận có nhiều thiếu sót và sai lầm, và hứa trước 192 nước sẽ
cố gắng để làm tốt hơn. Bây giờ họ phải có hành động cụ thể để chứng tỏ
họ thực sự muốn phát huy nhân quyền và tôn trọng tự do tín ngưỡng trong
bốn năm tới.
Thay mặt các nhà vận động nhân quyền, tôi hẩn khoản yêu cầu:
- Chính quyền Obama đặt VN trở lại danh sách các nước cần đặc biệt quan tâm về tôn giáo (CPC).
- VN và
Vatican nên thiết lập quan hệ ngoại giao càng sớm càng tốt. Hà nội nên
nói truyện với Đức Tổng Giám Mục Ngô Quang Kiệt để tìm giải pháp cho
việc tranh chấp đất đai.
- Bộ
chính trị đảng Cộng sản Việt Nam đối thoại với Giáo Hội Phật Giáo Việt
Nam Thống Nhât, và những nhóm tôn giáo độc lập của Cao Đài, Hoà Hảo. Thả
hết các tù nhân lương tâm, kể cả Lm Nguyễn Văn Lý, Ls Nguyễn Văn Đài,
Ls Lê Thị Công Nhân, blogger Điếu Cầy; huỷ bỏ ngay những luật lệ phản
dân chủ như nghị định số 44, các điều 88, và 258 của Bộ Hình Luật; nghị
định kiểm soát internet số 97/2008/ NĐ - CP.
Sau
hết, xin cám ơn Ủy Hội Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế đã tới thăm chúng tôi hôm
nay. Tôi xin thưa với quý vị rằng các tín hữu của chúng tôi rất biết ơn
sự tận tâm của quý vị trong cố gắng đem tự do tôn giáo đến Việt Nam.
Saigon, Ngày 16 tháng 5, 2009.
BS Nguyễn Đan Quế
Cao Trào Nhân Bản
Bản Tiếng Anh
Memorandum on the meeting with the delegation of US Commission on International Religious Freedom (USCIRF)
May 16, 2009
In general, many Vietnamese families are traditional ancestor-worshippers.
There
are 13 religions, among them Buddhism (Mahayana & Theravada) with
about 20 million true believers, Christianity 6 million, Cao Đai &
Hoa Hao 1.5 million each, and smaller communities such as Bahai, Islam, 7
Protestant groups officially permitted to operate from October 30, 2007
at 400 places of worship from several thousands to several hundreds of
thousands of followers.
After
being admitted into the WTO in January 2007, Hanoi has made some
limited progress in human rights, but in no way to compare with economic
development. Particularly from the beginning of 2008 onward, there have
been many important setbacks in abuses of press freedom and in
religious freedom. Theses violations include restrictions, abuse,
harassment, intimidation, arrest and imprisonment. The Vietnamese
government jails reporters, bloggers, religious leaders, collective
prayers and pilgrimage. Recently on May 7, 2009 a pilgrimage from Thai
Binh Province to Hanoi was impeded, dispersed, and questioned. Not only
violating freedom of worship, the authorities also violated freedom of
movement, of assembly of believers.
Churches
of all religions and their properties are under the government control
through the Fatherland Front, an umbrella of the Vietnamese Communist
Party (VCP). Bible, scriptures, teachings, books, publications, even
internal circulars are sanctioned. Religious rites are also under
surveillance. Any prospective seminarian must get government permission.
For any promotion from priest to bishop or from archbishop to cardinal
the Vatican needs to consult the Vietnamese government.
The
Police Ministry has 2 bureaus: A16 – A and A16 – B responsible for
religions in the North and South respectively; and each province or city
has a branch, PA16, to follow and harass suspected believers.
The communist demagogy lies in:
- Vietnamese law requires that religious groups register with the government. Those that do not are considered illegal.
- Vague provisions of law which can be explained this way or that way by fits and starts.
- Toleration of believers while controlling spiritual leaders, putting them under guard or in jail if necessary.
- Big
difference between word and deed. Very often local authorities do not
follow the government instructions. How do we have to understand this?
The communist regime operates with 2 components at all levels: government-committee receiving the guidance from party-committees
under the direction of VCP’s politburo. An official written order
issued from the government looks fairly good, reasonable and legal; but
another oral order (or a special note) from the politburo through the
party-committee manipulating the puppet government to do this or not to
do that, i.e., tolerate or delay to prosecute their subordinates to harm
the believers who do not follow the government directives against their
own belief. A believer feels isolated, even not safe in his or her own
religion if he or she has a point of view different from the party line.
***
Independent
churches including the Unified Buddhist, Hoa Hao, Cao Đai, and
home-Protestant churches are outlawed. All want to have freedom to
exercise their pure faiths, not mingled with Marxism through the
so-called ‘Fatherland Front’. The communist leaders do nothing to
normalize the situation but repress.
About Buddhism:
-
The VN Unified Buddhist Church had existed in the South of VN since
1964, while there was no such similar Church of any kind in the North.
After
30 April 1975, the politburo hurriedly created the VN Buddhist Church,
not elected even by one true believer, with the aim of subsuming the
Unified Buddhist Church that truly represented millions of believers. As
a result, the politburo failed: in 1981 the then chief executive of the
Unified Church Thich Tri Thu removed himself from his job and the
vice-chief Thich Quang Do took office. The Most Venerable Thich Quang Đo
didn’t knuckle under the communist cunning trick and courageously and
persistently continue to resist.
Hanoi
should recognize that the collapse of the Soviet Union and the
bankruptcy of Marxism removed from them any upper hand over religions.
Therefore, Hanoi should recognize the legality of the Unified Buddhist
Church and dialogue with The Most Venerable Thich Quang Do.
-
By now, Venerables Thich Quang Do, Thich Vien Hy, Thich Vien Dinh
(Thanh Minh Zen Institute in Phu Nhuan District, Saigon), Thich Khong
Tanh (Lien Tri Pagoda in District 2, Saigon) are under guard.
-
Venerable Thich Thien Minh (Vinh Binh Pagoda - Bac Lieu), Thich Nhat
Ban (Ba La Mat Pagoda (Long Thanh- Dong Nai), Thich Chan Tam (Tay Hue
Pagoda, Sam mountain), Thich Tri Khai (Lam Đong), Thich Man Thien (Hai
Phong): their pagodas were confiscated or destroyed, they are
“pagodaless.”
-
In the Mekong delta, the Khmer Krom people have 500 pagodas and 20,000
monks. They want to have their own Church not under the control of
Fatherland Front. Five monks were jailed in Soc Trang Province after a
peaceful protest in March 2, 2007 calling for greater religious freedom
and protesting the government requirement of learning Vietnamese.
On June 28, 2008 monk Tim Sakhorn was released but prohibited from returning to Cambodia, although he has Cambodia citizenship.
About Christianity:
Vatican
and Hanoi have no diplomatic relationship. The bilateral talks haven’t
got any concrete results. Quite a lot of catholic priests and believers
dissent from the communist regime.
The
picture of father Nguyen Van Ly being muzzled at his own trial
epitomizes VN’s policy of political & religious repression. He was
jailed on February 2007 and is still in jail.
In
August 2008 a dispute over 2 pieces of land broke out in Hanoi and Thai
Ha between the Catholic Church and government. The government refused
to give them back to the church and unilaterally forcibly transformed
these 2 on-going disputed lands into public parks. The government then
targeted Archbishop Ngo Quang Kiet with a denunciation press campaign.
The stand-off continues.
Lawyer responsible to defend Thai Ha believers Le Tran Luat was arrested and he was debarred. He cannot practice any more.
Other priests Phan van Loi, Nguyen Huu Giai, Chan Tin are virtually under house-arrest and ceaselessly harassed, intimidated.
About Protestantism and Montagnards:
Reverend
Nguyen Cong Chinh and his wife were brutally assaulted a couple of
times in 2007 and 2008 in Gia Lai. Two Protestant lawyers Nguyen Van
Dai, Le Thi Cong Nhan are in jail for their human rights advocacy.
250
Montagnards have been imprisoned following 2001 and 2004 riots against
religious persecutions and land loss, many are still in jail. The
Montagnards continue to flee into Cambodia and Thailand seeking
protection through UNHCR.
Authorities
continue to beat and arrest Montagnards for refusing to join
state-controlled church, protesting land confiscation particularly for
bauxite ore exploitation in the Central Highland, or even just for
making contacts with relatives or groups abroad.
In
April 2008, police arrested Y Ben Hdokin in Dak Lak province after
others fled to Cambodia. He was found dead 3 days later in custody.
Police said he killed himself.
About Cao Dai and Hoa Hao:
Many
Cao Dai and Hoa Hao believers are harassed, intimidated, beaten,
arrested, or imprisoned when they organize the collective sessions to
learn religious teachings or celebrated birthday of the founder of Hoa
Hao, Master Huynh Phu So.
In
the past 2 years Representatives of Hoa Hao Mr. Nguyen Van Coi, Mr.
Nguyen Van Lia, Mr. Le Minh Triet have denounced many times the
persecution and imprisonment of many puritan Hoa Hao followers with the
names of victims. The chief of the group Le Quang Liem is under
house-arrest.
Another
well-known Hoa Hao leader Tran Huu Duyen, 93 year old, served 10 years
in prison and his house was confiscated. After release, he became
homeless.
Many
Vietnamese believers expect some progress in religious freedom when VN
was admitted into WTO in January 2007. In fact, the record is getting
worse, much worse.
***
In summary
We
believe that all people have inherent dignity and worth and that people
with diverse views can practice their faiths while living in peace and
harmony.
Freedom is not a grant of government, it is the birthright of every man, woman and child.
Our
Vietnamese people have the same aspiration and desire for religious
freedom as anyone in the world. We are doing everything in a peaceful
manner to regain it. The obstacle is that Hanoi does not recognize
religious freedom. Hanoi boasts that they have as many as 13,000 laws
but unfortunately there is no rule of law in Vietnam. Actually they rule
by the law of the jungle or the law of the mafia.
Our
believers want to have a clear separation of religion from the
government, especially in the case of one-party state like Vietnam.
There must be no governmental interference in the internal organization
of the church and peaceful religious activities. The politburo of the
VCP should abolish any laws, regulations, or local rules that limit or
suppress the religious freedom of citizens. They should abolish the
current system that requires religious groups to get official approval
in advance and substitute for it with a system in which registry is
transparent and respectful.
Vietnam
was just reviewed under the Universal Periodic Review of the United
Nations Human Rights Council on May 8, 2009. Vietnam’s report didn’t
mention a word about the VCP’s politburo that is responsible for all
evils.
Vletnam
admitted there are many shortcomings and many wrongdoings and promised
before 192 countries to do better with a bill of goods. Now they must
have concrete & measurable benchmarks to demonstrate their true
intention to improve human rights and respect religious freedom in the
next 4 years.
On behalf of HR activists, I urge:
- The Obama administration to put VN back into the Countries of Particular Concern For Religious Freedom( CPC) list.
- Vietnam
and Vatican to establish diplomatic relation as soon as possible and
that Hanoi government should talk to Archbishop Ngo Quang Kiet to find a
way out of the land dispute.
- the
VCP’s politburo to dialogue with the Unified Buddhist Church and with
the independent religious groups of Cao Đai and Hoa Hao; to release all
prisoners of conscience including Nguyen Van Ly, Nguyen Van Đai, Le Thi
Cong Nan, blogger Đieu Cay; to abolish all anti-democratic decrees:
number 44, 88, 258 of the Penal Code and recently edict 97/2008/NĐ – CP
on supervising the internet.
Finally,
I would like to thank CIRF for visiting us today. I would assure you
that our believers are very much beholden to your dedicated efforts
trying to bring about freedom in Vietnam.
Saigon May 16, 2009
Dr. Nguyen Dan Que
Chair, Non-violent Movement
For HR in Vietnam
Address: 104/20 Nguyen Trai P3 Q5 Saigon
